Sigurado akong narinig mo na ang katagang “Hanggang sa dulo ng walang hanggan.” Masarap pakinggan at masarap ding bigkasin lalo na kung may halong pagmamahal ang pagsabi, parang may lalim kumbaga. Pero kung iisipin, hindi naman ito malalim at hindi nga din tama, dahil kung walang hanggan, bakit ito may dulo? Oo, alam ko pilosopong tanong pero bakit nga ba?

Kung isasalin ang kataga sa Ingles ito’y “until the end of forever.” Mas weird pakinggan, forever nga may end pa, sa bagay marami namang naniniwala na walang forever, isa na ako roon. Pero ano ba talaga ang ibig sabihin nito? Kung susuriin kasi, kadalasan itong sinasabi pagkatapos ng mga katagang Mamahalin kita… Magsasama tayo… Maghihintay ako… atbp. Sa madaling salita, kadalasan itong ginagamit sa malikhaing paraan, maaring sa kanta, kwento, tula, atbp. Pero sa totoo lang, ibig sabihin talaga ng katagang ito ay walang dulo ang walang hanggan, kaya’t kung sasagutin ito ng patanong “May dulo ba ang walang hanggan?” Ang sagot, wala. Sadyang dinidiin lang talaga ng katagang ito na wala talagang dulo o hangganan. Pero kung ano man ang tunay na kahulugan nito, kayo na siguro ang bahalang humusga, basta’t wala akong intensyon na i-bash ang kung anumang kanta, palabas, tula, atbp. Na may kaugnayan dito, hindi rin ako naghahanap ng away. Sadyang curious lang talaga ako dito na lagi nating sinasabi o naririnig pero di’ naman nating lubos na naiintindihan. Pero isa lang ito sa mga kakaibang kataga na matagal nang bumabagabag sa isip ko, sa susunod siguro subukan kong sagutin ang tanong na “Gaano kadalas ang minsan?”

Ano ang tunay na kasiyahan?

Ano naman ang tunay na kalungkutan?

Tunay na galit? Diri? Takot?

Pagmamahalan?

Sino ang nagdidikta kung ano ang tunay?

Tayo ba bilang taong buhay?

Tayo ba dahil may isipan?

O dahil tayong tao ay maaring mamatay?

Kung hindi tao, ang diyos?

Dinikita sa sampung utos?

Tao'y susunod sa pamamagitan ng alay,

dahil kapangyarihan niya'y lubos?

Paano ito nabuo?

Mga ideya, isip, konsepto?

Sa sobrang dami ay hindi nauubos.

Kailangan nga ba ito matatapos?

Ngunit...

Ang tunay na katunayan,

ay hindi napapaloob sa isang kahulugan.

Kagaya ng pangarap, salita, o pagmamahalan.

Ang mga kahulugan na ito'y walang hangganan.

At sa katunayan,

ang mga ito'y, wala ring katapusan.

Sa huli…

Upang masagot ang mga tanong,

ito lamang ang iyong sasabihin...

Ano ang tunay?

Patuloy bumabalot ang lamig ng panahon sa katawan ng lalaki. Mula sa kulay-abong langit ay nagsihulog ang mga luha. Nagsimulang umambon. Ang iisang pumipigil sa lamig na pumasok sa kaniyang katawan ay ang itim na barong na suot niya.

Minadali niya ang paglakad. Plano niyang tumambay sa isang karinderya upang magpalipas ng ulan. Habang naglalakad, pinapagpag niya ang kaniyang itim na barong. Kahit papaano, sinusubukan niyang panatilihing malinis ito.

Sa tabi ng bangketang nilalakaran ng lalaki ay ang batong kalsada ng Lamina, puno ng mga kalesa. Bukod sa iskape ng mga kabayo, minsan ay may maririnig na ungol ng makina ng kotse. Tuwing dumadaan ang mga kotseng dala ng dayuhan, may iniiwan silang usok sa daan. Nagmadali ang mga kalesa sa kalsada. Mukhang ayaw nilang maabutan ng ulan.

Naglabas ng lalaki ng puting panyo para takpan ang kaniyang bibig. Tuwing may usok na binubuga ang mga kotse, sabay siyang napapaubo.

Pagkalagpas niya sa isang eskinita, may batang nakabangga sa kaniya. Sumimangot ang lalaki dahil nalagyan ng dumi ang kaniyang suot.

“Ayos lang ako madumihan, huwag lang sana ang barong ni ‘tay…” inisip ng lalaki.

Paglingon niya sa bata, napansin niyang puno ng sipon at luha ang kaniyang mukha. Tiningnan ng lalaki ang bata sa mata. Napuno siya ng awa para sa bata, pero binura niya agad mula sa isip niya ito.

Hinawakan ng bata ang manggas ng barong ng lalaki.

"Kuya," sabi ng bata, may kasama pang hagulgol, "tulong po."

Tatanungin niya dapat ang bata kung ano ang problema nang may narinig siyang malakas na pagsasaboy na narinig mula sa kadiliman sa eskinita. Lumingon ang lalaki dito at may nakita siyang lumabas na guardia sibil, tumatakbo palabas, kapit ang kaniyang baril. Sabay ng maingay na tilamsik ng mga tubig ay ang magaspang na boses ng guardia sibil.

"Huminto ka, bata!"

Hinila ulit ng bata ang manggas ng lalaki, "Kuya, sige na. Hinahabol ako ng guardia sibil."

Kita sa mata ng bata ang pagmamakaawa niya. Nag-atubili ang lalaki nang saglit bago niya sinabi, “Pasensiya na bata, ayaw ko ng gulo.”

Binawi ng lalaki ang kaniyang manggas at tinalikuran ang bata. Binilisan niya ang kaniyang paglakad. Naiwan ang bata, papalapit ang guardia sibil.

Lumakas ang ulan. Bumuhos sa dalawa ang luha ng langit.

Isang bata, isa na namang biktima.

Isang lalaki, isa na namang nagpikit-mata.

Ilang taon ka nang lumuluha

Tahimik na nasasaktan

Nababaon sa kahapon

Tila ‘di na makababangon

Sisikat ang araw

Ipakikita sa’yong may pag-asa

Madarama mo ang init ng araw

Unos ng kahapo’y mawawala

Tahan na, mahal ko

Hinding-hindi ka iiwan

Hayaan mong ako ang maging sandalan mo

Nandito na ako

‘Wag nang hayaan na matangay ng karagatan

‘Wag magpalamon sa mga alon

Sasagipin kita hangga’t makakaya ko

Iaahon kita sa gitna ng bagyo

Sisikat ang araw

Ipakikita sa’yong may pag-asa

Madarama mo ang init ng araw

Unos ng kahapo’y mawawala

Tahan na, mahal ko

Hinding-hindi ka iiwan

Hayaan mong ako ang maging sandalan mo

Nandito na ako

Pagmamahal sa iyo’y hinding-hindi matatapos

Kahit mga bituin sa kalangitan ay maubos

Hahawakan ang iyong mga kamay

At lalakarin natin ang kalawakan nang sabay

Tahan na, mahal ko

Hinding-hindi na iiwan

Hayaan mong ako ang maging sandalan mo

Nandito na ako

Tahan na, mahal ko

‘Wag nang lumuha pa

Nandito lang ako

Pagmulat ng aking mga mata

Ikaw ang una kong nakita

Mga mata mong kay lambing kung tumingin

Mga matang ako lang ang pinapansin

Pinakamagandang babae sa balat ng lupa

Ikaw ‘yun at wala ng iba

Kagandahan mo’y angat sa iba

Kita sa panloob at panlabas mo ang ganda

Sa aking paglaki

Ikaw ang laging kapiling

Kasama ko kahit saan

Gabay ko patungo sa tamang daan

Pati sa pag-aaral

Ako’y ‘di mo pinapabayaan

Sa mga takdang-aralin

Ikaw ang laging kaagapay

Pagmamahal mo ay wagas

Ramdam ko sa bawat oras

Wala nang ibang hihilingin pa

Makasama ka lang ay sapat na

Sa iyong pagtanda

Ako naman ang mag-aalaga

Palagi kang sasamahan

Pangakong ‘di ka iiwan

Pagmamahal mo ay susuklian

Ng pagmamahal kong walang hanggan

Laging ipaaalala sa’yo,

Na ikaw ang pinakamagandang babae sa aking buhay

Setyembre 28 2019

Aking Irog,

Bakit kaya noon iniisip mong parang mali 'yung ginagawa ko; parang rebound lang 'yung mapupuntahan ko kung nagtagal tayong dalawa. Pero sinabi ko sa’yo na hindi ‘yon totoo at mahal na mahal kita.

Pero may tanong ako para sa sarili ko, bakit nga ba hindi tayo magkalapit noon. Ngunit ngayo'y biglaan ka na lang sumagot ng oo noong aking tinanong kung puwede bang maging tayong dalawa. Sa oras na ‘yon ay bumalik sa aking isipan ang sinabi ng aking mga kaibigan...

“Baka nagustuhan mo lang siya dahil kahihiwalay lang niya.”

“Gusto mo lang siyang tulungan; yun lang talaga.”

“Hindi mo talaga siya gusto; marupok ka lang para sa isang dalaga.”

“Lalandiin mo lang naman siya at hindi mo bibigyang-halaga ang pagkatao niya.”

Ayan ang mga narinig ko noong bago ako umamin sa’yo. Pero ngayong mas malinaw na ang isip ko ay alam kong hindi ako pumasok sa relasyong ‘to para iwanan ka lang bigla. Iba ang nakikita ko sa’yo na hindi kayang makita ng iba. Isa kang malakas na tao, hindi ka agad sumusuko kahit sobrang tindi na ng nararansan mong hirap. Kapag tumutulong ka naman sa ibang taong may pangangailangan, binibigay mo lahat ang iyong makakaya para matulungan sila.

Kaya para sa akin, tama ang ginawa ko noong hapong iyon, sinabi ko sa’yo ang nararamdaman ko.

Pagkatapos ng pangyayaring ‘yon ay may sinabi ka, “Gusto rin kita ha.” Parang matagal na tayong magkaibigan kahit halos wala talaga tayong pinagsamahan.

Ngayon ay papalapit na ang ating anibersaryo at gusto ko lang sabihing ibang-iba ka talaga sa lahat ng babae sa ating eskuwelahan. Kahit na hindi talaga tayo magkakilala noon ay sobrang mabait ka pa rin sa’kin, o kaya naman ay tinutulungan mo ang mga taong may kailangan ng tulog kahit hindi kayo magkakilala. Kapag nahihirapan ka sa isang asignatura ay puwede kitang turuan. Kung ano mang problema ang dumating sa buhay mo, handa akong tulungan ka. 'Yun naman ang layunin ng isang kasintahan diba?

Gusto ko lang sabihin sa’yo na mahal kita kahit marami pa tayong puwedeng matutunan mula sa isa’t isa. Handa akong makasama ka hanggang sa aking makakaya… hanggang mamatay tayong dalawa aking sinta.

Galing kay

Isko

This world of infinite information,

Limitless methods of dissemination,

From lead to ink to cables,

Why do we still believe in fables?

Despite this all, we cannot

Determine what is true or not.

Readily giving what you seek,

Yet they deceivingly speak.

Beware the candyman,

His truths as real as the boogeyman.

Though sweet be his tongue,

Only lies and deception are sung.

Sift through the silt and sand,

Find the gems of truth you demand.

The day you let falsehood reign,

The truth may not return again.

Patuloy ang kapayapaan sa eskinita. Maraming sala-salabat na sampayan sa mga eskinita. Nakasampay dito ang mga basang labahan ng taga-eskinita. Ang bawat patak ng tubig mula dito ay laging nahuhulog sa mga taga-eskinita. Sa ilalim ng mga sampayan, may batang umiiwas sa mga patak ng tubig. Bitbit niya ang mga tinda niyang basahan. Sa bawat tapak niya sa basang sahig tumatalsik ang putik papunta sa kanyang mga binti. Sa mga gilid ng eskinita, may mga tambak ng basurang kinakalkal ng mga pusa at aso. Mga basurang nilagay na lang sa tabi. Sa paglagpas niya sa mga basura, kumaripas ang mga aso at pusa paalis, mga dalawang pusa at isang aso. Paglapit niya sa pintuan ng bahay nila, napansin niyang nakabukas. Ang kakaunting gamit sa bahay ay kung saan-saan binato. Ang ina ng bata ay sinasakal ng guardia sibil. Lumingon ang guardia sibil sa bata.